Личный кабинет
Жеңіл фракциялардың булануына байланысты мұнайдың негізгі шығындары резервуарлардың кіші және үлкен көлемде "тыныс алуының" әсерінен болады. Резервуарлардың кіші "тыныс алуы" тәуліктік температураның және сырттағы ауаның барометрлік қысымының өзгеруі әсерінен болады. Күндіз резервуарлардың және оның ішіндегі мұнайдың жоғарғы бөлігі қызған кезде саңылаусыз жабылған резервуардағы булардың мөлшері мен олардың серпімділігі ұлғаяды және егер қысым резервуарға есептелген қысымнан асып түссе, онда булардың бір бөлігі сақтандырушы немесе тыныс алу (яғни, қысымды және вакуумды реттеуші) клапандары арқылы резервуарлардан атмосфераға (яғни, сыртқа шығады) шығады. Түнгі уақыттарда ауаның температурасы төмендеген кезде резервуардағы мұнай буларының бір бөлігі конденсацияланады да, қысым төмендейді және пайда болған вакуум резервуарға есептелген вакуумнан көп болған кезде резервуардың газды кеңістігіне сырттан ауа кіреді. Резервуарларды мұнаймен толтырғанда және оны босатқанда бу қоспаларын шығару және сырттағы ауаны кіргізу процестері жүреді, оны үлкен "тыныс алуы" деп атайды. Үлкен "тыныс алуы" кезіндегі жеңіл фракциялардың шығыны резервуарлардың кіші "тыныс алуы" кезіндегіге қарағанда айтарлықтай үлкен. Резервуарлардағы мұнайдың булануы кезіндегі көмірсутектердің шығынын азайту әдістерін шартты түрде үш топқа бөлуге болады: 1. мұнайдың булануын ескертетін әдістер; 2. булануды азайтатын әдістер; 3. булану өнімдеріп жинау әдістері. Мұнай шығындары - бұл негізінен мұнайды саңылаулы резервуарларда сақтау кезінде болатын жағдай, көбінесе мұнайдың булану дәрежесіне, яғни берілген температура мен қысым кезінде газ тәрізді күйге өту қабілеттілігіне тәуелді болады. Неғұрлым мұнайда жеңіл фракциялар көп болған сайын, соғұрлым оның булануы да жоғары болады. Буланудан болатын мұнай шығындарын азайту үшін мұнайдың қаныққан бу қысымынан асып түсетін қысымды резервуарларда ұстап тұру қажет. Бірақта бұл әдіс көлемі үлкен резсрвуарларға жарамайды, өйткені олар 1962 Па-дан жоғары қысымға есептелінбеген, сондықтан қазіргі уақытта қалтқымалы қалпақшаны немесе понтондарды қолдана отырып, резервуардың газды кеңістігін азайту немесе минимумға дейін апаруды қолданады. Қалқып жүретіп қалпақшасы бар резервуарлардың тұрақты жамылғысы болмайды (яғни, төбесі жабылмайды), ал шатырдың ролін сұйықтық бетінде қалқып жүретін болат листтерден жасалған диск қалпақша атқарады. Қалқып жүретін қалпақшасы бар резервуарлар тыныс алу клапан-дарымен, өлшеу қондырғыларымен және люктармен жабдықталады. Тыныс алу клапаны резервуар қалпақшасын (шатырын) резервуардағы өнімді толығымен алу, яғни босату кезінде пайда болатын вакуумнан және резервуар қалпақшасы (шатыры) төменгі жағдайда болған кезде резервуарға өнімді құю, яғни толтыру барысында пайда болатын артық қысымнан қорғау үшін қажет. Шатырдың батпауын саңылаусыз бөлім - понтондар қамтамасыз етеді. Қалқып жүретін қалпақшалар қалыңдығы 4-5мм болатын болат листтерден пісіріліп жасалады және өткізгіштілікке сыналады. Резервуардың қалпақшасы (шатыры) мен қабырғасының арасындағы саңылауды түсті металдан немесе асбесттік матадан жасалған арнайы тығындармен нығыздайды. Жауын сулары резервуар төбесінен дренажды құбырлар бойымен ағып, резервуардан тысқары жерге тасталады. Понтондары бар резервуарлар қалқып жүретін қалпақшасы бар резервуарлармен салыстырғанда едәуір қарапайым болып табылады. Понтондар металдан немесе пластмассадан жасалады. Понтондар, оның жүзбелігін қамтамасыз ететін қалқымалары бар дискті білдіреді. Понтон мен резервуар тұрқы (корпусы) арасындағы саңылауды тығындау үшін беизинге төзімді резинамен сіңірілген асбестік матадан немесе түсті металдардан жасалған арнайы тығындар жасалады, олар ішіне серпімді материал салынған пілте (петля) тәріздес пішінге ие. Тұрақты төбесі (шатыры) бар резервуарларда тұрғызылатын понтондар атмосфералық жауын-шашынның түсуінен сақтандырылған, ол синтетикалық жұқа материалдардан жасалған жеңілдетілген конструкцияларды қолдануға мүмкіндік береді. Шет елдерде пластмассалық тегіс шариктерден және пластмассалық пленкадан жасалған экрандар кеңінен қолдау тапты. Қалқып жүретін қалпақшаларды және понтондарды қолдану жиі толтырылатын және босатылатын резервуарлар үшін едәуір тиімді, яғни айналу коэффициенті үлкен. Қалқып жүретін қалпақшаның және понтондардың құрылысы резервуардың тұрақты төбесіне (шатырына) қарағанда қымбатқа түседі, алайда бағасындағы айырмашылық мұнайдың жеңіл фракцияларының шығынын үнемдеу есебінен бір жылдың ішінде-ақ өтеледі. Резервуарларда мұнайдың буланып ұшып кетуін азайту тәсілдеріне күн сәулесінің әсерінен қызудан қорғауды жатқызуға болады. Бұл үшін резервуарларды сәулені шағылыстыратын бояумен бояйды (ақ немесе алюминий түсімен), негізі ақ бояумен бояған алюминий түсімен бояғанға қарағанда едәуір тиімді. Резервуарларды бояу бір жағынан атмосфералық тоттанудан қорғау болып табылады, сондықтан да бояулар тоттануға төзімді болуы керек. Мұнайды резервуарда сақтау барысында мұнай шығынын (яғни, жеңіл фракциясының ұшып кетуін) азайту үшін газ теңестіру жүйесін пайдаланады. Резервуарлардың газды кеңістіктері газ құбырлары жүйесі арқылы бір-бірімен байланысады, яғни мұнай өнімімен толтырылып жатқан резервуарлардағы газдар босап жатқан резервуарларға өтеді, бірақ та резервуарлар жүйесінің синхронды жұмыс жасауын жүзеге асырудағы қиыншылықтарына байланысты оларға әдетте резервуар-компенсаторды және төбесі көтерілетін резервуарларды жатқызады. Бұл резервуарға (яғни, резервуар-компенсаторға) - резервуарларды толтыру барысында пайда болған артық газ келіп түседі және керісінше, резервуарлардан мұнайды босату (шығару) оны толтырудан асып түскен жағдайда, резервуар-компенсатордағы газ резервуарларға барады. Резервуарларда сақталатын мұнайдың жеңіл фракциялары негізінен тыныс алу клапандары арқылы буланып ұшып кетеді. Резервуарларда сақталатын мұнайдың жеңіл фракцияларының шығынын анықтаудың бірнеше әдістері бар. Негізі олардың барлығы мыналарды өлшеуге негізделген: • резервуарға мұнайдың құйылу биіктігін; • газды есептегіштердің көмегімен резервуардан шығатын жеңіл фракциялардың мөлшерін; • газ кеңістігінің биіктігі бойынша комірсутектердің концентрациясын; • мұнайдың резервуарда сақталуға дейінгі және одан шыққаннан кейінгі мұнайдың қаныққан бу қысымдарының айырмашылығын; • мұнайды резервуарда сақтауға дейінгі және сақтағаннан кейінгі мұнайдың салыстырмалы тығыздығын анықтау. Мұнайдың физика-химиялық қасиеттеріне байланысты резервуардағы газ кеңістігінің биіктігі бойынша көмірсутектердің концентрациясы бір қалыпты және бір қалыпсыз болуы мүмкін. Резервуарларды жеңіл мұнаймен толтырғанда және босатқан кезде резервуардың газды кеңістігінің биіктігі бойынша көмірсутектердің концентрациясы (ρ = 800÷820 кг/м3) бір қалыпты сақталады, бірақта уақыт бойынша тұрақты болмайды, ал ауыр мұнайлар үшін (ρ=820+920кг/м3)бір қалыпсыз және тұрақсыз болады (себебі, ауыр мұнайларға қарағанда жеңіл мұнайларда еріген газдың булануы және бөліну қарқыны едәуір жоғары). Резервуарлардың газ кеңістігіндегі көмірсутектердің орташа концентрациясы қабылдау-тапсыру операциясын (яғни, резервуарды мұнаймен толтыру немесе босату кезінде) жүзеге асыру барысында резервуарлардағы мұнай деңгейінің көтерілу немесе түсу жылдамдығына да тәуелді болады. Газдыауалы қоспаның көлемін қалыпты жағдайға келтіру мына формула бойынша жүргізіледі: мұндағы: Рржәне Тр- резервуардың газдыауалы кеңістігіндегі қысым мен температура; Р0және Т0 - қалыпты жағдайдағы қысым мен температура (Р0 = 0,1 МПа, Т0 = 273К); z - газдың жоғары сығымдылық коэффициенті,төменгі қысым кезінде оны 1-тең деп қабылдауға болады. Көмірсутектердің орташа концентрациясы мұнайдың булану қарқынына - q және булану ауданынан - Ғ мұнайдың буланып ұшып кету ұзақтығына - t (резервуарды босату, толтыру және мұнайды сақтау кездері) тәуелді болады. Ол келесі өрнектен анықталады: мұндағы: Vгк- резервуардың газды ауалы кеңістігінің көлемі. Есептеу кезінде тәжірибелік мәліметтерге сүйене отырып көмірсутектердің орташа концентрациясын 0,1 -0,5 деп алады. Резервуардағы мұнайдан көмірсутектердің булану қарқынын резервуарды толтыру, босату және мұнайды сақтау процестері үшін бөлек жеке-жеке анықталады. ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР 1. Ә.С. Аманқұлов «Ұңғыларды аяқтау»//, Алматы 1997 2. Иогансен К.В. “Спутник буровика. Справочник ” // М: Недра,1986 2. Справочник инженера по бурению. Под ред. В.И.Мищевича және Н,А. Сидорова, том 1және 2 // М: Недра,1978 3. Булатов А.И., Аветисов А.Г.“Справочник инженера по бурению ”, том 1және 2 // М: Недра,1985 4. Бревцо Г.Д. “Проектирование режима бурения” //М: Недра,1988 5. Соловьев Е.М. “Заканчивание скважин”// М: Недра,1979 6. Соловьев Е.М.“Задачник по заканчиванию скважин”- М: Недра,1989
Основная надпись — обязательная таблица на поле чертежа, в графы которой заносятся основные данные как об отображенном на документе изделии, так и о самом документе Основную надпись содержат все конструкторские и технологические документы, но формы их разные. Основная надпись и её графы имеют размеры, установленные стандартом ГОСТ 2.108-68 «Основные надписи». Пользуясь рисунком 1.2, а, где приведена основная надпись для первых листов чертежей и схем, рассмотрим содержание ее граф, по существу, всех трех форм. Числа соответствуют обозначениям граф на рисункеВ соответствии с ГОСТ 2.101—68 любой предмет или набор предметов производства, подлежащих изготовлению на предприятии, называется изделием. Установлены следующие виды .изделий: сборочные единицы, комплексы, комплекты. Сборочной единицей называется изделие, составные части которого подлежат соединению между собой сборочными операциями (свинчиванием, сочленением, клепкой, сваркой, пайкой, опрессовкой, развальцовкой, склеиванием, сшивкой, укладкой и т. п.), например станок, редуктор и т. д. Комплекс включает в себя два и более изделий, не соединенных сборочными операциями, но предназначенных для выполнения взаимосвязанных эксплуатационных функций, например цех-автомат, бурильная установка и др. В комплекс кроме изделий, выполняющих основные функции, входят детали, сборочные единицы, предназначенные для выполнения вспомогательных функций, например детали и сборочные единицы для монтажа комплекса на месте его эксплуатации и др. Комплект состоит из двух и более изделий, имеющих общее эксплуатационное значение вспомогательного характера, например комплект запасных частей и т. п. Сборочные единицы, комплексы и комплекты относятся к специфицированным изделиям, так как включают в себя несколько составных частей, а детали — к неспецифицированным изделиям. Для каждого изделия разрабатывается комплект конструкторских документов, который включает в себя графические и текстовые документы, определяющие состав и устройство изделий и содержащие необходимые данные для его разработки или изготовления, контроля, приемки, эксплуатации и ремонта. ГОСТ 2.102—68 устанавливает 25 видов конструкторских документов. В их число входят чертежи деталей, чертежи сборочные общего вида, габаритные, монтажные; схемы, ведомости, расчеты, пояснительные записки и др. Все они имеют свой шифр. Каждому изделию и его конструкторским документам присваивается самостоятельное обозначение в соответствии с ГОСТ 2.201—80. Устанавливается следующая структура обозначения изделий и его конструкторского документа: Четырехзначный код организации-разработчика назначается по специальному кодификатору, а код классификационной характеристики присваивается по классификатору ЕСКД. Структура кода классификационной характеристики: Порядковый регистрационный номер назначается от 001 до 999. Примеры обозначений документов на изделие: АВГБ. 061341. 021 СБ —сборочный чертеж, АВГБ. 061341. 021—спецификация, АВГБ. 061341. 021 ТУ — технические условия. Структура обозначения эскизных конструкторских документов по ГОСТ 2.201—80: Сборочные чертежи и эскизы обозначаются подобно структуре обозначения производственной документации в соответствии с ГОСТ 2.201—80. К началу страницы Тема 2. Выполнение чертежа общего вида Графический документ, определяющий конструкцию изделия, взаимодействие его основных составных частей и поясняющий принцип работы изделия, называется чертежом общего вида. Чертеж общего вида разрабатывается на первых стадиях проектирования, т. е. на стадии технического предложения, эскизного и технического проектов. рис 4.2.1 Чертеж общего вида включает в себя: изображение, виды, разрезы, сечения изделия, надписи и текстовую часть, необходимые для понимания конструктивного устройства изделия, взаимодействия его составных частей и принципа работы изделия; наименование и обозначение составных частей изделия, для которых объясняется принцип работы, приводятся технические характеристики, материалы, количество, и для тех составных частей изделия, с помощью которых описывается принцип действия изделия, поясняются изображения общего вида и состав изделия; необходимые размеры; схему изделия и технические характеристики. Чертеж общего вида выполняется с соблюдением требований ГОСТ 2.109—73. Составные части изображаются упрощенно. Их можно изображать на одном листе с общим видом или на отдельных последующих листах. Наименование и обозначение составных частей изделия могут быть указаны одним из следующих способов: - на полках линий-выносок, проведенных от деталей на чертеже общего вида; - в таблице, размещенной на чертеже общего вида (рис. 4.2.1); - в таблице, выполненной на отдельных листах формата А4, в качестве следующих листов чертежа общего вида. рис 4.2.2 При наличии таблицы порядковый номер составных частей изделия указывается на полках линий-выносок в соответствии с этой таблицей. Таблицу размещают над основной надписью чертежа. Текстовую часть в виде технических требований и технической характеристики размещают обязательно на первом листе в виде колонки шириной не более 185 мм. При необходимости текст размещают в одну, две и более колонок. При этом вторая и последняя колонки располагаются слева от основной надписи. Между текстовой частью и таблицей составных частей (или основной надписью) нельзя размещать изображения или другие таблицы. На чертеже общего вида проставляют габаритные, присоединительные, установочные и необходимые конструктивные размеры (рис. 4.2.2). Необходимые таблицы, в том числе и технические характеристики, оформленные в виде таблицы, размещают на свободном поле чертежа общего вида справа от изображений или ниже их. Если таблиц несколько и на них имеются ссылки в технических требованиях, то таблицы надписывают по типу: «Таблица 1» (без знака №). Все таблицы заполняются сверху вниз. .
В большинстве случаев при переходе газа из одного состояния в другое меняются все его параметры – температура, объём и давление. Так происходит, когда газ сжимается под поршнем в цилиндре двигателя внутреннего сгорания, в результате чего температура газа и его давление растут, а объём уменьшается. Однако в некоторых случаях изменения одного из параметров газа относительно малы или вообще отсутствуют. Такие процессы, где один из трёх параметров – температура, давление или объём остаются неизменными, называют изопроцессами, а законы, которые их описывают – газовыми законами.
«Единственный путь, ведущий к знанию - это деятельность» Бернард Шоу Деятельностный подход, опирающийся на работы Л.С. Выготского, П.Я. Гальперина, А.Н. Леонтьева, С.Л. Рубинштейна и развитый в трудах Б.Ц. Бадмаева, В.В. Давыдова, И.И. Ильясова, 3.А. Решетовой, Н.Ф. Талызиной, Л.М. Фридмана, Д.Б. Эльконина и др., является законченной теорией учения, признанной в мире. Деятельностный подход к жизни вообще является значительным достижением психологии. Он основан на принципиальном положении о том, что психика человека неразрывно связана с его деятельностью и деятельностью обусловлена. При этом деятельность понимается как преднамеренная активность человека, проявляемая в процессе его взаимодействия с окружающим миром, и это взаимодействие заключается в решении жизненно важных задач, определяющих существование и развитие человека. По Леонтьеву, человеческая жизнь – это «совокупность, точнее система, сменяющих друг друга деятельностей». Согласно этой теории целью обучения является не вооружение знаниями, не накопление их, а формирование умения действовать со знанием дела. П.Я. Гальперин в своих исследовании поставил вопрос: для чего человек учится? И ответил: для того, чтобы научиться что-либо делать, а для этого – узнать, как это надо делать. Т.е. цель обучения – дать человеку умение действовать, а знания должны стать средством обучения действиям. Для учителя это означает, что в процессе обучения он должен решать задачу формирования у обучаемых умения осуществлять деятельность. Систему операций, которая обеспечивает решение задач определенного типа, называют способом действий. Таким образом, конечной целью обучения является формирование способа действий. Всякое обучение основам наук в то же время является и обучением соответствующим умственным действиям, а формирование умственного действия невозможно без усвоения определенных знаний. Поэтому первичными с точки зрения целей обучения являются деятельность и действия, входящие в ее состав, а не знания. Подход к процессу учения как к деятельности требует так­же принципиально другого рассмотрения соотношения знаний, умений. Знания должны не противопоставляться умениям, а рассматриваться как их составная часть. Знания не могут быть ни усвоены, ни сохранены вне действий обучаемого. Критерий знания также неотделим от действий. Знать – это всегда выполнять какую-то деятельность или действия, связанные с данными знаниями. Знание – понятие относительное. Качество усвоения знаний определяется многообразием и характером видов деятельности, в которых знания могут функционировать. Таким образом, вместо двух проблем – передать знания и сформировать умения по их применению – перед обучением теперь стоит одна: сформировать такие виды деятельности, которые с самого начала включают в себя заданную систему знаний и обеспечивают их применение в заранее предусмотренных пределах.
Технология машиностроения — область технической науки, занимающаяся изучением связей и установлением закономерностей в процессе изготовления машин. Она призвана разработать теорию технологического обеспечения и повышения качества изделий машиностроения с наименьшей себестоимостью их выпуска (определение заимствовано из формулы специальности 05.02.08 Высшей аттестационной комиссии РФ).
footer logo © Образ–Центр, 2020. 12+